Nga nafta te pagat dhe biznesi, të gjitha ndryshimet fiskale që njoftoi Rama për vitin 2027

Kryeministri Edi Rama ka prezantuar masat kryesore të paketës fiskale dhe të Buxhetit të Shtetit për vitin 2027, të cilat, sipas tij, synojnë të lehtësojnë barrën për familjet me të ardhura më të ulëta, ndërsa rrisin kontributin fiskal të kategorive me të ardhura dhe fitime më të larta. Ndryshimet përfshijnë uljen e TVSH-së për produktet ushqimore bazë, rritjen e tatimit mbi dividendin, rishikimin e pragjeve të tatimit mbi pagat, ndryshimin e pragut të regjistrimit në TVSH për bizneset dhe një skemë të re për taksën e qarkullimit të automjeteve.

Gjatë komunikimit të tij, Rama tha se Buxheti i Shtetit për vitin 2027 kalon për herë të parë pragun e 10 miliardë eurove, ndërsa Prodhimi i Brendshëm Bruto synon të arrijë në 30 miliardë euro. Ai e lidhi paketën e re me mundësitë që, sipas tij, krijon rritja ekonomike për të rishpërndarë më shumë të ardhura dhe për të zbutur kostot e jetesës.

Një nga ndryshimet kryesore të njoftuara nga kryeministri është ulja e normës së TVSH-së për 54 produkte ushqimore bazë, nga 20% në 6%. Në listën e produkteve të përmendura përfshihen mishi, peshku, bulmeti, vezët, mielli, vajrat, sheqeri, makaronat, frutat, perimet dhe ushqimet bazë për foshnjat.

Sipas Ramës, kjo masë synon t'u lërë familjeve shqiptare rreth 150 milionë euro në vit, të cilat deri më tani paguheshin në formën e TVSH-së për këto produkte. Paralelisht, qeveria parashikon zgjerimin dhe forcimin e mekanizmit të Pasqyrës së Çmimeve, me synimin që ulja e taksës të reflektohet në çmimet e produkteve dhe të mos përthithet nga abuzimet e operatorëve të tregut.

Në të njëjtën kohë, kryeministri njoftoi rritjen me një pikë përqindjeje të normës standarde të TVSH-së për mallrat që nuk përfshihen në shportën bazë. Sipas tij, kjo rritje do të shërbejë si një mekanizëm kompensues për të financuar lehtësimin e barrës së TVSH-së për ushqimet bazë.

Një tjetër masë e paketës fiskale është rritja e tatimit mbi dividendin nga 8% në 15%. Rama tha se kjo normë do të shkojë në nivelin më të lartë në rajon, ndërsa norma e tatimit mbi fitimin e sipërmarrjes do të mbetet e pandryshuar në 15%. Sipas kryeministrit, qëllimi është që bizneset dhe individët që përfitojnë më shumë nga aktiviteti ekonomik të kontribuojnë më tepër përmes tatimit mbi fitimet e shpërndara, pa rritur normën e tatimit mbi fitimin e kompanive. Qeveria e paraqet këtë ndryshim si pjesë të politikës së rishpërndarjes së të ardhurave dhe të përpjekjes për të zbutur diferencat ekonomike mes shtresave të popullsisë.

Paketa përfshin edhe ndryshime në tatimin mbi të ardhurat nga paga. Rama njoftoi se pragu i sipërm i tatimit mbi pagën do të rritet nga 200 mijë në 300 mijë lekë të reja. Sipas tij, kjo masë prek rreth 32 mijë tatimpagues dhe synon të ulë barrën tatimore për një pjesë të shtresës së mesme. Nga ana tjetër, kryeministri njoftoi vendosjen e një pragu të ri prej 700 mijë lekësh të reja, mbi të cilin norma e tatimit mbi pagën do të jetë 30%. Rama argumentoi se ky ndryshim synon, ndër të tjera, të kufizojë mundësinë e shmangies së tatimit mbi të ardhurat përmes përdorimit të dividendit.

Ndryshim tjetër i rëndësishëm është ulja e pragut të regjistrimit në skemën e TVSH-së për bizneset me xhiro vjetore mbi 5 milionë lekë.

Rama tha se masa synon të kufizojë rastet kur biznese të vogla përdoren nga subjekte më të mëdha për të shmangur detyrimet fiskale. Ai paralajmëroi gjithashtu bizneset që operojnë nën këtë prag të mos përdorin fatura në funksion të bizneseve më të mëdha.

Megjithatë, kryeministri theksoi se mbetet në fuqi zotimi për taksën zero mbi fitimin për biznesin e vogël deri në vitin 2029. Kjo do të thotë se ndryshimi i pragut të TVSH-së dhe tatimi mbi fitimin janë dy elemente të veçanta të skemës fiskale.

Për sektorin e turizmit, Rama njoftoi rritjen e normës së TVSH-së në hoteleri nga 6% në 10%. Nga kjo rritje do të përjashtohet agroturizmi. Sipas kryeministrit, masa lidhet me rritjen e të ardhurave të sektorit dhe me nevojën për formalizim të mëtejshëm të aktivitetit ekonomik. Ai argumentoi se bizneset e hotelerisë duhet të kontribuojnë më shumë në kushtet kur të ardhurat e tyre janë rritur.

Paketa fiskale parashikon edhe hapa drejt një sistemi të ri taksimi për ekonominë digjitale. Rama tha se Ministria e Financave po përgatit një projekt të veçantë, i cili do të përfshijë aktivitetet në këtë sektor, nga personat që përfitojnë të ardhura përmes platformave sociale deri te tregtia e mirëfilltë digjitale. Kryeministri nuk dha hollësi për normat, pragjet apo mënyrën e llogaritjes së detyrimeve të reja, duke bërë të ditur se këto elemente do të trajtohen në projektin që po përgatitet.

Në fjalën e tij, Rama njoftoi se paketa fiskale do të përfshijë një super-taksë për makinat e luksit. Paralelisht, qeveria po punon për masa të tjera fiskale që lidhen me pronat, të cilat, sipas kryeministrit, do të trajtohen përmes një ligji tjetër. Në këtë kategori ai përmendi një super-taksë për apartamentet që mbahen bosh dhe nuk jepen me qira, si dhe një super-taksë për vilat në bregdet. Rama përmendi gjithashtu mundësinë e vendosjes së një çmimi të shumëfishuar për ujin që përdoret në pishina. Këto masa u paraqitën si nisma të veçanta ligjore dhe jo si pjesë e drejtpërdrejtë e paketës fiskale të përshkruar në tërësi në komunikim.

Ndryshimi i fundit i renditur nga Rama lidhet me taksën e qarkullimit të automjeteve. Kryeministri njoftoi se kjo taksë do të hiqet nga çmimi i naftës, duke deklaruar se çmimi në pompë do të ulet automatikisht me 32 lekë për litër. Megjithatë, taksa nuk do të zhduket, por do të rikthehet te vetë automjeti dhe do të mblidhet përmes Drejtorisë përkatëse të Transportit Rrugor. Pra, ndryshimi konsiston në zhvendosjen e mënyrës së mbledhjes së taksës, nga konsumi i karburantit te automjeti.

Përveç kësaj, Rama njoftoi vendosjen e një takse të re qarkullimi për automjetet e huaja që hyjnë në territorin e Shqipërisë. Në komunikim nuk u përcaktuan vlera konkrete, mënyra e llogaritjes apo procedurat e pagesës për këto automjete.