Eksportet marrin hov, fasoni në krizë: Mineralet dhe ndërtimi mbajnë gjallë rritjen

Eksportet shqiptare kanë përshpejtuar rritjen në muajin korrik, por pas shifrave pozitive fshihet një panoramë e përzier për ekonominë. Ndërsa mineralet, lëndët djegëse, materialet e ndërtimit dhe makineritë kanë shënuar rritje të fortë, industria e tekstileve dhe këpucëve vijon të tkurret me ritme të larta.

Sipas të dhënave të INSTAT, në korrik eksportet e mallrave arritën në 33,7 miliardë lekë, duke u rritur me 10,6% krahasuar me korrikun e vitit të kaluar. Në raport me qershorin, megjithatë, eksportet ranë me 5%.

Rritja e korrikut vjen pas një ecurie pozitive edhe në gjysmën e parë të vitit. Për periudhën janar-korrik 2026, eksportet arritën në rreth 227 miliardë lekë, me një rritje prej 6,7% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Materialet e ndërtimit dhe metalet japin kontributin më të madh

Rritja e eksporteve në korrik është mbështetur kryesisht nga materialet e ndërtimit dhe metalet.

Ky grup ka dhënë kontributin më të madh në rritjen vjetore të eksporteve, me +8,9 pikë përqindje.

Pas tij renditen mineralet, lëndët djegëse dhe energjia elektrike, me një kontribut prej +5,3 pikë përqindje, ndërsa makineritë, pajisjet dhe pjesët e këmbimit kanë kontribuar me +0,9 pikë përqindje.

Në anën tjetër, performanca e eksporteve është frenuar ndjeshëm nga tekstilet dhe këpucët, të cilat kanë dhënë një kontribut negativ prej -4,3 pikë përqindje. Edhe produktet kimike dhe plastike kanë ndikuar negativisht, me -0,6 pikë përqindje.

Fasoni vijon rënien, eksportet tkurren 13,8%

Industria e tekstileve dhe këpucëve vijon të jetë pika më e dobët e eksporteve shqiptare.

Në korrik, eksportet e këtij grupi ranë me 13,8% në bazë vjetore, duke thelluar problemet e një sektori që prej muajsh po përballet me vështirësi. Për shtatë muajt e parë të vitit, eksportet e tekstileve dhe këpucëve arritën në rreth 59,7 miliardë lekë, me një rënie prej 7,7%, ose rreth 4,9 miliardë lekë më pak se një vit më parë. Sipas operatorëve të sektorit, një nga faktorët kryesorë të tkurrjes së vazhdueshme është zhvlerësimi i euros, pasi një pjesë e madhe e kontratave të kompanive fason lidhet me tregun europian dhe pagesat bëhen në euro.

Problematikë tjetër është rritja e kostove të prodhimit dhe vështirësitë në sigurimin e lëndëve të para. Edhe kërkesa nga tregjet europiane është dobësuar. Presioni mbi sektorin ka bërë që disa kompani të reduktojnë aktivitetin ose të mbyllen, ndërsa disa marka ndërkombëtare kanë zhvendosur porositë drejt vendeve me kosto më të ulët prodhimi.

Ushqimet rriten, por me ritme shumë më të ngadalta

Një tjetër grup i rëndësishëm për eksportet shqiptare është ai i ushqimeve, pijeve dhe duhanit.

Pas një ecurie të mirë në vitet e fundit, ky sektor ka vijuar të zgjerohet edhe gjatë vitit 2026, por ritmet janë ngadalësuar. Në korrik, eksportet e ushqimeve, pijeve dhe duhanit u rritën vetëm me rreth 1% krahasuar me një vit më parë. Në gjashtëmujorin e parë, rritja e këtij grupi ishte rreth 3%.

Ushqimet, pijet dhe duhani përbëjnë rreth 16% të eksporteve shqiptare, duke u renditur ndër grupet më të rëndësishme të shitjeve jashtë vendit.

Mineralet dhe energjia rriten me 32%

Në krahun tjetër, eksportet e mineraleve, lëndëve djegëse dhe energjisë kanë shënuar një rritje të fortë.

Në korrik, ky grup eksportoi rreth 6,5 miliardë lekë, me një rritje prej 32% krahasuar me korrikun e vitit të kaluar.

Sipas të dhënave të përmbledhura nga INSTAT, për shtatë muajt e parë të vitit eksportet e këtij grupi arritën në rreth 49,1 miliardë lekë, duke u rritur me 23% në bazë vjetore. Ky është tashmë një nga grupet më të mëdha të eksporteve shqiptare, me rreth 22% të totalit. Rritja është ndikuar edhe nga zhvillimet e çmimeve në tregjet ndërkombëtare.

Eksportet drejt Greqisë rriten me 19%

Në aspektin gjeografik, Greqia ishte ndër vendet ku eksportet shqiptare shënuan rritjen më të madhe në korrik.

Eksportet drejt Greqisë u rritën me 19% krahasuar me korrikun 2025. Eksportet drejt Gjermanisë u rritën me 2,5%. Ndërkohë, eksportet drejt Italisë ranë me 2%, ndërsa ato drejt Kosovës u ulën me 2,4%.

Italia vijon të jetë një nga partnerët kryesorë të Shqipërisë në tregtinë e jashtme, por performanca e eksporteve drejt këtij tregu ka qenë më e dobët gjatë korrikut. Importet rriten me 3,6% Në ndryshim nga eksportet, importet kanë shënuar rritje si në bazë vjetore, ashtu edhe në raport me muajin e kaluar.

Në korrik 2026, importet e mallrave arritën në 86,4 miliardë lekë, duke u rritur me 3,6% krahasuar me korrikun e vitit të kaluar. Në raport me qershorin, importet u rritën me 3,5%.

Rritja e importeve është ndikuar kryesisht nga grupi “Minerale, lëndë djegëse dhe energji elektrike”, me një kontribut prej +1,5 pikë përqindje. Pas tij vjen grupi “Ushqime, pije dhe duhan”, me +0,8 pikë përqindje, dhe “Materiale ndërtimi dhe metale”, me +0,3 pikë përqindje. Në kahun negativ, “Lëkurë dhe artikujt prej tyre” ka kontribuar me -0,02 pikë përqindje, ndërsa “Makineri, pajisje dhe pjesë këmbimi” me -0,01 pikë përqindje.

Kina rrit importet me 22,7% Në tregtinë sipas vendeve partnere, importet nga Kina kanë shënuar një rritje të fortë. Në korrik, importet nga Kina u rritën me 22,7% krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar.

Importet nga Italia u rritën me 0,3%. Në anën tjetër, importet nga Greqia ranë me 2,9%, ndërsa ato nga Gjermania u ulën me 9,2%.

BE-ja mbetet partneri kryesor tregtar

Vendet e Bashkimit Europian vijojnë të dominojnë tregtinë e jashtme të Shqipërisë.

Në korrik 2026, shkëmbimet tregtare me vendet e BE-së përbënin 53,6% të të gjithë tregtisë së jashtme.

Eksportet drejt BE-së përbënin 68,4% të eksporteve totale, ndërsa importet nga vendet e BE-së zinin 47,8% të importeve. Kjo tregon peshën e madhe që tregu europian vazhdon të ketë për kompanitë shqiptare, veçanërisht për industrinë fason, industrinë automotive, produktet ushqimore dhe sektorët e lidhur me materialet e ndërtimit.