Autobusët drejt reduktimit? Transporti urban në krizë për shkak të çmimit të naftës

Operatorët e transportit publik po përballen me një tjetër presion financiar, ndërsa kostoja e karburantit vijon të mbetet në nivele të larta. Përfaqësuesit e sektorit i janë drejtuar sërish institucioneve me kërkesën që skema e mbështetjes për naftën të vazhdojë edhe pas muajve për të cilët është miratuar, duke paralajmëruar se në të kundërt mund të detyrohen të ulin kapacitetet e shërbimit.

Në një shkresë të dërguar gjatë gushtit ministrive përgjegjëse dhe Bashkisë së Tiranës, Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas argumenton se çmimi i karburantit po rëndon ndjeshëm bilancet e operatorëve. Sipas tyre, mbështetja e marrë deri tani nuk mjafton për të kompensuar kostot e krijuara nga shtrenjtimi i naftës.

Sektori kërkon që mekanizmi i kompensimit të mos ndërpritet, pasi vazhdimi i tij shihet si i nevojshëm për të ruajtur në funksion numrin aktual të autobusëve dhe frekuencat e linjave.

Një nga problemet kryesore të ngritura nga kompanitë e transportit është pesha që ka karburanti në shpenzimet e përditshme. Autobusët kanë konsum të konsiderueshëm dhe çdo ndryshim i çmimit të naftës reflektohet drejtpërdrejt në koston e operimit.

Në të njëjtën kohë, tarifat që paguajnë pasagjerët nuk kanë ndryshuar, ndërsa operatorët duhet të vijojnë të ofrojnë shërbimin sipas linjave, orareve dhe frekuencave të përcaktuara.

Sipas operatorëve, kjo situatë ka krijuar një hendek financiar që bëhet gjithnjë e më i vështirë për t’u përballuar. Çmimi i naftës, që prej javësh qëndron mbi 210 lekë për litër, shton më tej presionin mbi kostot e kompanive.

Qeveria kishte miratuar më herët një skemë që parashikon kompensimin me 50 lekë për litër karburant për sasinë e konsumuar gjatë muajve mars, prill dhe maj 2026. Operatorët kërkojnë që kjo mbështetje të zgjatet për një periudhë të mëtejshme. Në kërkesën e tyre përfshihen edhe muajt qershor, korrik dhe gusht, si dhe vijimi i kompensimit gjatë muajit shtator dhe më pas, për aq kohë sa kushtet që kanë sjellë rritjen e kostove vazhdojnë.

Paralajmërimi: Më pak autobusë dhe më shumë pritje për qytetarët

Shoqatat e transportit publik paralajmërojnë se mungesa e një mbështetjeje të mëtejshme financiare mund të ndikojë drejtpërdrejt te shërbimi që marrin qytetarët. Sipas tyre, një nga skenarët e mundshëm është ulja e numrit të autobusëve në qarkullim. Kjo do të sillte automatikisht zgjatjen e intervaleve mes mjeteve dhe kohë më të gjatë pritjeje në stacione.

Operatorët ngrenë gjithashtu shqetësimin se vështirësitë financiare mund të kufizojnë investimet për mirëmbajtjen e flotës. Në një situatë të tillë, rrezikohet edhe cilësia e shërbimit dhe përmbushja e standardeve të kërkuara.

Për kompanitë, problemi nuk lidhet vetëm me koston e naftës, por me të gjithë strukturën e shpenzimeve të nevojshme për të mbajtur në funksion një shërbim të rregullt transporti urban.

Shoqata Kombëtare e Transportit Qytetas u kërkon institucioneve që të shqyrtojnë me prioritet zgjatjen e kompensimit për karburantin. Argumenti i operatorëve është se ndërhyrja financiare do të ndihmonte në ruajtjen e kapaciteteve ekzistuese dhe do të shmangte një reduktim të mundshëm të autobusëve dhe frekuencave.