Makinat e lëna prej muajsh në rrugë, gati rregullat e reja: Si do të verifikohen para se të shkatërrohen

Automjetet që prej kohësh qëndrojnë të palëvizura në rrugë dhe zënë hapësirat e përbashkëta mund t’i nënshtrohen një procedure të re, që nis me ndërhyrjen e bashkive dhe përfundon me trajtimin përfundimtar të mjetit. Projektvendimi i përgatitur nga Ministria e Mjedisit dhe i hedhur për konsultim, për administrimin e automjeteve jashtë përdorimit parashikon jo vetëm largimin e tyre nga hapësirat publike, por edhe kontrollin e pronësisë dhe të statusit ligjor përpara se të vendoset për fatin e tyre.

Nisma vjen pas disa aksioneve të zhvilluara në Tiranë gjatë viteve të fundit, ku autoritetet kanë ndërhyrë për të liruar rrugët dhe vendparkimet nga automjetet e lëna për periudha të gjata. Risia e projektit është përcaktimi i një procedure për kalimin nga identifikimi i mjetit të braktisur te dorëzimi për trajtim dhe çregjistrimi përfundimtar.

Sipas projektvendimit, bashkitë do të kenë përgjegjësinë të evidentojnë dhe të largojnë automjetet e braktisura në territorin që administrojnë, në bashkëpunim me strukturat e Policisë së Shtetit që mbulojnë qarkullimin rrugor. Por një makinë e hequr nga rruga nuk mund të dërgohet automatikisht për çmontim apo shkatërrim. Përpara se të përcaktohet destinacioni i saj, autoritetet duhet të kontrollojnë numrin e shasisë, targën, të dhënat e regjistrimit dhe identitetin e pronarit. Verifikimi përfshin edhe statusin juridik të automjetit, për të kuptuar nëse është raportuar i vjedhur, është në kërkim, i është nënshtruar sekuestrimit apo konfiskimit, ose ka një barrë ligjore mbi të.

Pronari apo personi që e zotëron mjetin duhet të njoftohet, ndërsa procedurat dhe afatet që parashikon legjislacioni rrugor duhet të respektohen. Nëse automjeti rezulton i sekuestruar, i konfiskuar, në kërkim apo i ngarkuar me barrë, kalimi për trajtim kërkon vendim nga autoriteti kompetent. E njëjta procedurë zbatohet kur nuk arrihet të identifikohet pronari ose zotëruesi i fundit.

Pasi të përmbushen kushtet ligjore, automjeti mund t’i dorëzohet një operatori të autorizuar. Certifikata e shkatërrimit do të shërbejë si dokument për çregjistrimin e përhershëm nga regjistri i mjeteve rrugore. Kur dorëzimi kryhet nga një strukturë publike në rastet e parashikuara në projektvendim, certifikata lëshohet në emër të institucionit që e dorëzon mjetin.

Një nga pikat e rëndësishme është se projektvendimi nuk përcakton një numër të caktuar ditësh qëndrimi në rrugë pas të cilave automjeti konsiderohet vetvetiu i braktisur. Po ashtu, në nenin që trajton identifikimin dhe largimin e mjeteve nuk vendoset një afat i ri, i veçantë, për reagimin e pronarit; procedura lidhet me rregullat ekzistuese të qarkullimit rrugor. Për këtë arsye, fakti që një automjet nuk është lëvizur për një kohë të gjatë nuk nënkupton se mund të shkatërrohet menjëherë. Verifikimi i të dhënave dhe gjendjes ligjore mbetet një hap i domosdoshëm përpara se të merret vendimi për trajtimin përfundimtar.

Largimi i automjeteve të lëna në rrugë nuk është një çështje e re për kryeqytetin. Në qershor të vitit 2024, Bashkia e Tiranës njoftoi një plan për grumbullimin e makinave të tilla në një hapësirë në Farkë, ku parashikohej të administroheshin nga strukturat bashkiake dhe Policia Rrugore. Në atë kohë u bë e ditur se shpenzimet e largimit do t’i ngarkoheshin pronarit dhe se, në varësi të gjendjes, automjetet mund të shiteshin ose të dërgoheshin për skrap.

Në shtator 2025, Policia Bashkiake e Tiranës njoftoi një tjetër aksion për largimin e mjeteve që kishin zënë hapësirat publike. Pronarëve iu kërkua t’i zhvendosnin vullnetarisht, në të kundërt do të ndërmerreshin procedurat administrative dhe mjetet do të transportoheshin me karrotrec. Pas vendosjes së njoftimit në automjet parashikohej një periudhë njëmujore për largimin e tij.

Edhe në shtator 2026, Policia Bashkiake u bëri thirrje qytetarëve që të mos i linin automjetet jashtë përdorimit në rrugë e hapësira publike, duke njoftuar se evidentimi dhe largimi i tyre do të vijonte.

Projektvendimi i ri synon të krijojë një kuadër më të plotë për trajtimin e këtyre mjeteve, duke lidhur ndërhyrjen në territor me verifikimin administrativ dhe procedurën e çregjistrimit. Ai parashikon gjithashtu rregulla për dorëzimin e automjeteve që kanë arritur fundin e jetës pranë operatorëve të autorizuar, si pjesë e menaxhimit të mbetjeve dhe parandalimit të ndotjes nga përbërësit e tyre.