Sejko mbledh bankat: Kujdes me kreditimin

Kredia për blerjen e banesave vijon të rritet me ritme të larta në Shqipëri. Gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2026, kredia hipotekare u zgjerua me 16.1% në terma vjetorë, ndërsa norma mesatare e interesit për kreditë hipotekare në lekë u regjistrua në 3.9%. Shifrat u bënë publike nga Banka e Shqipërisë pas takimit të zhvilluar më 16 shtator mes Guvernatorit Gent Sejko, Ministres së Ekonomisë dhe Inovacionit Delina Ibrahimaj dhe drejtuesve të bankave tregtare që operojnë në vend. Në fokus të takimit ishte ecuria e kreditimit në ekonomi, tregu i pasurive të paluajtshme dhe financimi i bizneseve, ndërsa Banka e Shqipërisë theksoi se kreditimi po vijon të ruajë ritme të larta rritjeje. Në gjashtë muajt e parë të këtij viti, kredia për sektorin privat u rrit me 14.3% krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Ndërkohë, raporti i kredisë për sektorin privat ndaj Prodhimit të Brendshëm Bruto arriti në rreth 35%, niveli më i lartë i regjistruar gjatë dekadës së fundit. Rritja është shfaqur si në kreditimin e bizneseve, ashtu edhe në atë të individëve, ndërsa një nga segmentet me zgjerimin më të madh është financimi për blerjen e banesave. Kredia hipotekare u rrit me 16.1% në terma vjetorë gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit 2026. Në të njëjtën kohë, norma mesatare e interesit për kreditë hipotekare në monedhën vendase, lekë, ishte 3.9%.

Zhvillimi i tregut të banesave dhe lidhja e tij me kreditimin bankar ishte një nga çështjet kryesore të diskutuara në takimin me drejtuesit e bankave. Guvernatori Gent Sejko vlerësoi se rritja e kreditimit krijon premisa që bankat të vijojnë të mbështesin konsumin dhe investimet në ekonomi. Megjithatë, ai nënvizoi nevojën që zgjerimi i kredisë të vijojë në mënyrë të kujdesshme, me standarde të përshtatshme kreditimi dhe administrimi të rrezikut. Në fokus ishin edhe masat e Bankës së Shqipërisë për kreditimin e blerjes së pasurive të paluajtshme rezidenciale. Këto masa përfshijnë kufizime mbi raportin mes kredisë dhe vlerës së pronës, si dhe raportin mes shërbimit të borxhit dhe të ardhurave të huamarrësit. Sipas Bankës së Shqipërisë, këto masa kanë kontribuar në një kreditim më të kujdesshëm dhe më të balancuar të tregut të banesave, duke synuar njëkohësisht forcimin e qëndrueshmërisë së sektorit bankar.

Përveç kredive për individët, në takim u diskutua edhe financimi i bizneseve mikro, të vogla dhe të mesme. Banka e Shqipërisë ka në dispozicion një fond prej 25 miliardë lekësh në kuadër të Programit të Financimit të Biznesit Mikro, të Vogël dhe të Mesëm. Fondi kanalizohet përmes bankave tregtare drejt bizneseve përfituese dhe fermerëve, me synim përmirësimin e aksesit në financim dhe uljen e kostove të kredisë.

Programi është zgjatur deri në fund të vitit 2027. Deri tani, Banka e Shqipërisë ka injektuar rreth 2.2 miliardë lekë likuiditet në sistemin bankar për financimin e bizneseve që përfitojnë nga ky mekanizëm. Sejko u kërkoi bankave tregtare të rrisin angazhimin në zbatimin e programit dhe të përdorin më gjerësisht fondet dhe kushtet e financimit që ofrohen për bizneset mikro, të vogla dhe të mesme. Sipas Bankës së Shqipërisë, zgjerimi i përdorimit të këtij instrumenti synon të ndihmojë bizneset në sigurimin e financimit për investime dhe zgjerimin e kapaciteteve të tyre prodhuese. Në takim u diskutuan gjithashtu çështje të lidhura me misionin e fundit të Programit të Vlerësimit të Sektorit Financiar, FSAP, në Shqipëri, si dhe angazhimi i sektorit bankar në këtë proces.